اقامت انگلستان از طریق کارآفرینی: راهنمای ویزای Innovator Founder در ۲۰۲۶
پاسخ کوتاه: در سال ۲۰۲۶ بریتانیا دیگر «ویزای طلایی» یا ویزای سرمایهگذار منفعل ندارد؛ مسیر رسمی و فعال برای اخذ اقامت و در ادامه اقامت دائم (ILR) از طریق راهاندازی کسبوکار، ویزای Innovator Founder است. این ویزا سقف سرمایهگذاری ثابت ندارد، اما پیش از هر چیز به «تأییدیه» (Endorsement) از یک نهاد تأییدکنندهٔ مورد قبول دولت نیاز دارد و پس از سه سال میتواند به اقامت دائم برسد.
چرا بریتانیا دیگر ویزای سرمایهگذار ندارد؟
ویزای سرمایهگذار سطح یک (Tier 1 Investor)، که زمانی با خرید اوراق و دارایی مالی اقامت میداد، در فوریهٔ ۲۰۲۲ بسته شد و تاکنون جایگزین رسمی نداشته است. بحثهایی دربارهٔ راهاندازی یک ویزای سرمایهگذاری تازه با آستانهٔ بسیار بالا و بهصورت «فقط با دعوت» در فضای سیاستگذاری بریتانیا مطرح شده، اما تا زمان نگارش این مطلب چنین برنامهای تصویب و اجرایی نشده است و نباید روی آن حساب کرد. بنابراین برای متقاضیانی که میخواهند از راه سرمایه و فعالیت اقتصادی به بریتانیا مهاجرت کنند، گزینهٔ واقعی و در دسترس، تأسیس یک کسبوکار نوآورانه ذیل ویزای Innovator Founder است.
ویزای Innovator Founder دقیقاً چیست؟
این ویزا برای کسانی طراحی شده که میخواهند یک کسبوکار نوآورانه، مقیاسپذیر و دارای قابلیت رشد در بریتانیا راهاندازی و اداره کنند. برخلاف تصور رایج، صرفِ داشتن پول کافی نیست؛ ایدهٔ کسبوکار باید نو باشد و با چیزی که در بازار وجود دارد تفاوت داشته باشد. به همین دلیل سنگبنای پرونده، دریافت «تأییدیه» از یک نهاد تأییدکنندهٔ مصوب است.
شرط کلیدی: تأییدیه (Endorsement)
پیش از ثبت درخواست ویزا، باید طرح کسبوکار شما توسط یکی از نهادهای تأییدکنندهٔ مورد تأیید وزارت کشور بریتانیا ارزیابی و تأیید شود. این نهاد بررسی میکند که ایدهٔ شما نو، قابلاجرا و مقیاسپذیر باشد و برنامهٔ شما شامل ایجاد شغل و ورود به بازارهای ملی و بینالمللی باشد. مهمتر آنکه رابطهٔ شما با نهاد تأییدکننده پس از صدور ویزا هم ادامه دارد: باید در ماههای دوازدهم و بیستوچهارم با آن جلسه بگذارید و پیشرفت کسبوکار را نشان دهید. اگر تأییدیه پس گرفته شود، اعتبار ویزا نیز میتواند کوتاه شود.
سقف سرمایهگذاری حذف شده است
در نسخهٔ قبلی (ویزای Innovator) حداقل سرمایهٔ ۵۰٬۰۰۰ پوند لازم بود؛ این شرط برداشته شده و اکنون سقف سرمایهٔ ثابتی وجود ندارد. با این حال، نهاد تأییدکننده باید قانع شود که شما توان تأمین مالی واقعی طرح خود را دارید. عملاً باید بودجهٔ متناسب با برنامهٔ رشد کسبوکار را نشان دهید، هرچند عدد ثابتی در قانون تعیین نشده است.
سایر شرایط
متقاضی باید زبان انگلیسی را در سطح B2 (توانایی مستقل و مطمئن) اثبات کند. همچنین بر پایهٔ راهنمای رسمی، معمولاً باید حدود ۱٬۲۷۰ پوند پسانداز شخصی داشته باشید که دستکم ۲۸ روز پیش از درخواست در حساب شما بوده باشد (مگر در موارد معافیت). رقم دقیق و موارد معافیت را پیش از اقدام از وبسایت رسمی gov.uk بررسی کنید.
مدت اقامت، تمدید و مسیر اقامت دائم
ویزای Innovator Founder برای سه سال صادر میشود و میتوان آن را برای دورههای سهسالهٔ دیگر، بدون محدودیت در تعداد دفعات، تمدید کرد. نکتهٔ مهم برای متقاضیان جدی این است که این مسیر پس از سه سال اقامت پیوسته میتواند به اقامت دائم (Indefinite Leave to Remain) برسد؛ این بازهٔ سهساله در مقایسه با بسیاری از مسیرهای کاری بریتانیا کوتاهتر است.
اقامت دائم خودکار نیست. برای ILR باید تأییدیهٔ تازهای بگیرید که نشان دهد کسبوکار شما رشد کرده و دستکم دو مورد از هفت معیار مشخص را برآورده کرده است؛ این معیارها شامل رشد سرمایهگذاری، رشد پایگاه مشتری، فعالیت تحقیق و توسعه، دستیابی به آستانههای درآمدی، صادرات و ایجاد شغل هستند. علاوه بر آن، در هر دورهٔ دوازدهماهه نباید بیش از ۱۸۰ روز خارج از بریتانیا بوده باشید و در بازهٔ سنی ۱۸ تا ۶۴ سال باید آزمون Life in the UK را بگذرانید.
هزینهها را چطور برآورد کنیم؟
بر اساس اطلاعات رسمی gov.uk، هزینهٔ درخواست از خارج بریتانیا ۱٬۳۵۷ پوند برای هر نفر و برای تمدید یا تغییر وضعیت در داخل بریتانیا ۱٬۶۹۳ پوند است. هزینهٔ تأییدیه ۱٬۰۰۰ پوند است و برای هر جلسه با نهاد تأییدکننده (دستکم دو جلسه) ۵۰۰ پوند جداگانه پرداخت میشود. افزون بر اینها، هزینهٔ عوارض سلامت (Immigration Health Surcharge) بهصورت سالانه و جدا از هزینهٔ ویزا محاسبه میشود؛ نرخ رایج در حدود ۱٬۰۳۵ پوند برای هر بزرگسال در سال است که بهتر است پیش از اقدام رقم روز آن را از صفحهٔ رسمی عوارض سلامت تأیید کنید. هزینهٔ درخواست اقامت دائم نیز بر پایهٔ جدولهای رسمی حدود ۳٬۰۲۹ پوند برای هر نفر است.
زمان تصمیمگیری معمولاً سه هفته برای درخواست از خارج و هشت هفته برای درخواست از داخل بریتانیا است.
شما با این ویزا چه کارهایی میتوانید بکنید؟
با ویزای Innovator Founder میتوانید یک یا چند کسبوکار راه بیندازید، در کسبوکار خود بهعنوان مدیر یا شریک کار کنید، و در کنار آن شغلی بیرون از کسبوکارتان داشته باشید، به شرط آنکه آن شغل دستکم در سطح مهارتی معادل RQF 3 باشد. همسر و فرزندان واجد شرایط میتوانند بهعنوان «وابسته» همراه شما بیایند یا اقامت بگیرند. این ویزا امکان سفر به خارج و بازگشت را میدهد، اما به بیشتر کمکهزینههای عمومی (public funds) دسترسی نمیدهد.
برای چه کسانی مناسب است؟
این مسیر برای بنیانگذاران و کارآفرینانی مناسب است که ایدهٔ کسبوکاری نو و مقیاسپذیر دارند و آمادهاند در بریتانیا مستقر شوند، شرکت را فعال نگه دارند و رشد آن را مستند کنند. برای کسانی که صرفاً به دنبال یک اقامت منفعل با خرید ملک یا اوراق هستند، بریتانیا در حال حاضر گزینهٔ مناسبی نیست و برنامههای اقامت از راه سرمایهگذاری در کشورهای اروپایی دیگر عملیتر خواهند بود. اگر میان اقامت بریتانیا و سایر برنامههای اقامت از راه سرمایهگذاری در اروپا یا حتی گزینههای شهروندی از راه سرمایهگذاری مردد هستید، مقایسهٔ دقیق هدفها (اقامت، تابعیت، آزادی سفر یا سکونت واقعی) پیش از تصمیمگیری ضروری است.
جمعبندی
در ۲۰۲۶، راه واقعی رسیدن به اقامت بریتانیا از مسیر سرمایه و فعالیت اقتصادی، ویزای Innovator Founder است؛ ویزایی که بهجای «سرمایهٔ منفعل»، بر «کسبوکار نوآورانه و رشدپذیر» و دریافت تأییدیه تکیه دارد. جذابیت آن، مسیر نسبتاً کوتاه سهساله تا اقامت دائم است، به شرط آنکه کسبوکار واقعاً رشد کند و شما شرط حضور فیزیکی را رعایت کنید. توصیه میکنیم پیش از هر اقدام، آخرین شرایط و هزینهها را از gov.uk بررسی کرده و طرح کسبوکار خود را با یک مشاور متخصص هماهنگ کنید.
پرسشهای پرتکرار
آیا بریتانیا در ۲۰۲۶ ویزای طلایی یا سرمایهگذار دارد؟
خیر. ویزای سرمایهگذار Tier 1 در فوریهٔ ۲۰۲۲ بسته شد و جایگزین رسمی ندارد. مسیر فعال برای اقامت از راه کسبوکار، ویزای Innovator Founder است.
حداقل سرمایهٔ لازم چقدر است؟
سقف سرمایهٔ ثابتی وجود ندارد و شرط ۵۰٬۰۰۰ پوند قبلی حذف شده است؛ اما باید توان تأمین مالی طرح خود را به نهاد تأییدکننده اثبات کنید.
بعد از چند سال میتوانم اقامت دائم بگیرم؟
پس از سه سال اقامت پیوسته، در صورت گرفتن تأییدیهٔ تازه و برآوردهکردن دستکم دو مورد از هفت معیار رشد کسبوکار و رعایت شرط حضور، میتوانید برای اقامت دائم اقدام کنید.
آیا میتوانم خانوادهام را همراه ببرم؟
بله، همسر و فرزندان واجد شرایط میتوانند بهعنوان وابسته همراه شما بیایند.
تأییدیه (Endorsement) چیست و چرا مهم است؟
تأییدیه، تأیید کتبی یک نهاد مصوب است که ایدهٔ کسبوکار شما را نو، قابلاجرا و مقیاسپذیر میداند. بدون آن نمیتوانید درخواست ویزا بدهید و برای تمدید و اقامت دائم هم به تأییدیهٔ تازه نیاز دارید.
دسته بندی یک بلاگ